Słownik księgowy

Publiczny wykaz prowadzony przez Ministerstwo Finansów, zawierający NIP-y, statusy VAT i numery rachunków bankowych podatników VAT. Płatność powyżej 15 000 zł brutto na rachunek spoza białej listy ma sankcje podatkowe.

Wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Pełni jednocześnie funkcję zgłoszenia do urzędu skarbowego, GUS i ZUS — wystarczy złożyć jeden formularz.

Ryczałt od dochodów spółek

Forma opodatkowania CIT, w której podatek płaci się dopiero w momencie wypłaty zysku do wspólników, a nie w trakcie roku obrotowego. Korzystna dla spółek reinwestujących zyski.

Wiążące rozstrzygnięcie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS), wydane na wniosek podatnika w jego konkretnej sprawie. Chroni przed konsekwencjami podatkowymi, jeśli podatnik zastosował się do jej treści.

Ulga podatkowa pozwalająca obniżyć PIT do 5% od kwalifikowanych dochodów z praw własności intelektualnej (m.in. praw autorskich do programu komputerowego). Wymaga prowadzenia odrębnej ewidencji.

Jednoosobowa działalność gospodarcza

Najprostsza forma prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, prowadzona przez osobę fizyczną na podstawie wpisu do CEIDG. Bez osobowości prawnej, z pełną odpowiedzialnością osobistą.

Jednolity Plik Kontrolny dla podatku CIT — ustrukturyzowany raport z ksiąg rachunkowych spółek. Wdrażany etapami od 2026 r. (dla największych podatników), do 2028 r. obejmie wszystkie podmioty CIT.

JPK_V7M · JPK_V7K

Jednolity Plik Kontrolny dla VAT — comiesięczna lub kwartalna deklaracja wysyłana do Ministerstwa Finansów, zawierająca ewidencję sprzedaży i zakupów VAT oraz część deklaracyjną. Wariant V7M (miesięcznie) lub V7K (kwartalnie).

Książka przychodów i rozchodów

Uproszczona ewidencja księgowa dla jednoosobowych działalności gospodarczych na skali podatkowej lub podatku liniowym. Rejestruje przychody i koszty uzyskania przychodu — w odróżnieniu od pełnej księgowości spółek (ksiąg rachunkowych).

Krajowy System e-Faktur

Centralny system Ministerstwa Finansów do wystawiania, odbierania i przechowywania faktur ustrukturyzowanych w formacie XML. Obowiązkowy dla czynnych podatników VAT od 1.02.2026, dla nievatowców od 1.04.2026.

Opcja preferencyjna w opłacaniu składek ZUS dla przedsiębiorców, których roczny przychód z działalności gospodarczej nie przekroczył 120 000 zł i którzy prowadzili działalność min. 60 dni w roku poprzednim. Składki liczone od dochodu, nie od ustawowej podstawy.

OC biura rachunkowego

Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej dla podmiotów prowadzących księgi rachunkowe, wymagane przepisami prawa. Chroni klientów biura przed skutkami błędów księgowych.

Optical Character Recognition — technologia automatycznego rozpoznawania tekstu z dokumentów (PDF, zdjęcia, skany). W księgowości używana do automatycznego wprowadzania faktur kosztowych.

Informacja o dochodach pracownika i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy. Wystawiana przez pracodawcę do końca lutego za rok poprzedni.

Roczne zeznanie podatkowe dla podatników opodatkowanych ryczałtem ewidencjonowanym. Termin złożenia: do końca lutego roku następnego.

Roczne zeznanie podatkowe dla osób fizycznych prowadzących działalność opodatkowaną podatkiem liniowym (19%). Termin: 30 kwietnia roku następnego.

Polska Klasyfikacja Działalności

Klasyfikacja statystyczna rodzajów działalności gospodarczej. Każdej działalności nadaje się przynajmniej jeden kod główny PKD oraz dowolną liczbę kodów dodatkowych.

Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług

Klasyfikacja statystyczna konkretnych czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej. W odróżnieniu od PKD (która klasyfikuje całą działalność firmy), PKWiU klasyfikuje pojedyncze usługi — i decyduje o stawce ryczałtu.

Pracownicze Plany Kapitałowe

Powszechny, dobrowolny system długoterminowego oszczędzania emerytalnego dla pracowników. Pracodawca finansuje 1,5% wynagrodzenia, pracownik 2%; państwo dodaje wpłatę powitalną 250 zł i dopłatę roczną 240 zł.

GDPR

Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych (RODO/GDPR) — unijny akt prawny regulujący przetwarzanie danych osobowych w UE. Obowiązuje od 25 maja 2018 r.

Mechanizm podzielonej płatności · MPP

System rozliczenia VAT, w którym płatność za fakturę jest rozdzielana: kwota netto trafia na rachunek dostawcy, kwota VAT na specjalny rachunek VAT. Obowiązkowy dla wybranych branż i transakcji powyżej 15 000 zł brutto.

Zwolnienie z obowiązku opłacania składek społecznych ZUS przez pierwsze 6 miesięcy działalności gospodarczej. Płaci się jedynie składkę zdrowotną. Dostępna dla nowych przedsiębiorców, którzy nie prowadzili działalności w ciągu ostatnich 60 miesięcy.

Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanych elektronicznie. Wymagane, by biuro rachunkowe mogło składać deklaracje w imieniu klienta przez ePUAP / e-deklaracje / KSeF.

Zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług (VAT). Składane przed pierwszą czynnością opodatkowaną VAT albo dobrowolnie, by przed limitem 240 000 zł przychodu zostać czynnym podatnikiem VAT.

Informacja podsumowująca o wewnątrzwspólnotowych transakcjach VAT (WNT, WDT, import i eksport usług). Składana co miesiąc w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów

Sprzedaż towarów z Polski do podatnika VAT w innym kraju UE. Co do zasady opodatkowana stawką 0% VAT, pod warunkiem prawidłowej rejestracji VAT-UE i posiadania dokumentów wywozu.

Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów

Zakup towarów od podatnika VAT z innego kraju UE z dostawą do Polski. Rozliczane mechanizmem odwrotnego obciążenia (reverse charge) — kupujący nalicza i odlicza VAT równocześnie.

Deklaracja rozliczeniowa składek ZUS składana miesięcznie. Zawiera podsumowanie składek społecznych i zdrowotnych za danego ubezpieczonego (lub całe biuro w przypadku zatrudniania pracowników).

Mały ZUS · Preferencyjne składki ZUS

Składki społeczne ZUS w obniżonej wysokości, naliczane od 30% minimalnego wynagrodzenia. Dostępne przez 24 miesiące po zakończeniu ulgi na start (czyli typowo od 7. do 30. miesiąca prowadzenia działalności).

Imienny raport miesięczny składany razem z DRA — wykazuje szczegółowo składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla każdego ubezpieczonego pracownika.

Imienny raport miesięczny dla osób, którym wypłacono w danym miesiącu świadczenia (np. zasiłek chorobowy, opiekuńczy, macierzyński).